Inicio

GALICIA: O ANTROIDO.

A cultura tradicional popular ten na Festa o escenario máis importante no que desenvolve a maior parte das súas relacións sociais. Existe un festexo con claro pasado pagán e cuia orixe remóntase aos máis ancestrais tempos pretéritos, posteriormente resituados na órbita cristiá, que goza de gran predicamento e seguimento entre o pobo galego: o Antroido ou Entroido ( carnaval galaico ).A orixe do termo pódese situar na voz latina "introitus" ( entrada ) por sinalar a entrada posterior ao período de Coresma.O Antroido sempre gozou de gran seguimento popular, pois a doutrina cristiá esixía no subsiguiente período de Coresma unha ríxida penitencia e abstinencia: prohibición de comer carne e suspensión de festas e celebracións. Nas datas de antroido realízanse grandes rituais gastronómicos nos que a carne de porco ten unha presenza esencial: cacheira, lacón, roxóns, tripas, botelo, chourizos..., exquisitos postres como "o bolo de antroido" ( preparado con fariña de millo e centeo é un pan de mesa sen levedar ), filloas, orellas e flores...Pero o Antroido non só é gastronomía xa que trátase da festa popular de maior transcendencia do ano. Antigamente era a época preferida pra a representación de obras teatrais ( o antroido é en si mesmo unha gran peza teatral ). Tradicionalmente durante estas festas pódese expresar con impunidade a "vox populi". Antano comezábase en xaneiro, con dous domingos de antelación ao "domingo de entroido" xa se celebraba nalgúns lugares o "fareleiro": os máis mozos espallaban o "farelo" ( casca esmiuzada de gran de cereais, que no muíño sepárase da fariña ) sobre as mozas, que en ocasións era substituído por hollín ou cinza.O domingo anterior ao "de Antroido" coñécese como "corredoiro", pois nalgúns lugares era tradicional a "corrida do galo". Os xoves anterior e posterior a esta data coñécense como de "compadres e comadres" , simbolizando a eterna loita de sexos: no xoves de comadres os representantes masculinos portan imaxes que representan ás mulleres, quenes tentaban arrebatarllas pra evita-la súa queima; no xoves de compadres invertíanse os papeis.Pero é o sábado e domingo de antroido cando comeza o esplendor.Moitos son os protagonistas do entroido de Galicia chegados a partir da antiga raigame popular:* "Cigarróns" ( Verín ), "peliqueiros" ( Laza ), "felos" ( Maceda e O Bolo ), "pantallas" ( Xinzo de Limia ) -- poboacións da provincia de Ourense - son as máscaras máis antigas e gozan de total inmunidade ( non se lles pode tocar ), gastan bromas e mallan aos viandantes cun látego ou unha vexiga que levan cinguida a un pau.Os "cigarróns" e "peliqueiros" levan un pucho no que representan motivos animais ou astrais e careta de madeira. Con vestimenta formada de calzón e chaquetilla anuncian a súa presenza co son dos grandes cencerros que levan na súa cintura. Desfilan en fila india, saltando sen parar sen que ninguén descubra a súa identidade.* Os "xerais e correos" son a figura máis notoria no Val do Ulla: unha agrupación conducida por un xeneral a cabalo, e precedida polos seus "correos", enfróntase a outra homónima e rival, iniciándose unha guerra de agudeza na composición de versos trala que os xenerais asinan unha tregua ata o vindeiro Antroido.* As "madamas e galáns" de Cobres-Vilaboa ( Pontevedra ) salientan por un vestiario moi colorido e fastoso: sobre unha vestimenta de cor branco lucen enorme cantidade de rechamantes complementos ( mantóns de manila, collares, chapeus, cintas...).* "O rei Urco e o loro Ravachol" representan o antroido pontevedrés. O primeiro preséntase na cidade cos seus exércitos, e Teucro, en inferioridade, recíbeo cunha festa que dura tres días; ao final morre envelenado.O enterro do "loro Ravachol" ( nome posto por Perfecto Feijoo ó seu loro ) celébrase o sábado posterior ao martes de antroido e sustituíu ao enterro da sardiña.* O Enterro do Antroido: o antroido remata o "mércores de cinza", co "enterro da sardiña" na maioría dos lugares. Unha tradición importada da meseta na segunda metade do século XIX, pois o tradicional en Galicia eran os enterros de "mecos, entroidos ou momos". Tal enterro non deixa de ser unha inhumación polo rito cristián no que o defunto é a sardiña.Cada localidade representa nun boneco-rei a figura do entroido ( entroidos, mecos, momos, "o Felipe", "o Felipiño ", " o Marcial", "o Farruco"... ), que é quemado na cerimonia.* "Domingo de piñata": celébrase o domingo posterior ao mércores de cinza ( primeiro domingo de coresma ) e é unha oportunidade pra rompe-la penitencia e o recollemento da coresma. A "piñata" é un xogo infantil relacionado co galego "xogo das olas" o cal celebrábase nalgúns lugares da provincia de Ourense polo antroido.

Canal: Travel & Events
Añadido: November 30, 1999 at 12:00 am
Autor: papigil

Duración: 09:29
Puntuación: 5.00
Reproducciones: 2524

Etiquetas: antroido carnaval cigarrons enterro entroido galaico galans galego galicia galiza madamas meco momos peliqueiros sardiña

Comentarios